اجتناب تجربی در رواندرمانی پذیرش و تعهد

اجتناب تجربی در رواندرمانی پذیرش و تعهد، یکی از عوامل مهم انعطاف ناپذیری روانشناختی است که اساس آسیب شناسی روانی در این نگرش درمانی است می باشد.

اجتناب تجربی در رواندرمانی پذیرش و تعهد

انعطاف ناپذیری روان‌شناختی : اجتناب تجربی

تلاش شخص برای تغییر دادن شدت، شکل، فراوانی یا طول وقایع شخصی ناخوشایند (تفکرات و احساسات) در مرکز بسیاری از نشانگان روان شناختی وجود دارد که خود این تلاش باعث بروز مشکلات رفتاری می‌گردد.

این کشمکش، بعنوان یک سطح کارکردی از رفتار، با نام اجتناب تجربی شناخته می‌شود. (هیز، ویلسون، گیفورد[۱] و استروساهل ، ۲۰۰۳).

دو دلیل باعث می‌شود اجتناب تجربی پایدار بماند :

۱- کوشش برای پرت کردن حواس

کوشش‌های بلافاصله برای پرت کردن حواس فرد یا تغییر دادن وقایع شخصی (که در طول تاریخ زندگی فرد بوجود آمده‌اند)، اغلب منجر به کاهش بلافاصله آنها می‌شود که به صورت منفی این فرایند را تقویت می‌کند.

متاسفانه این تلاشها باعث افزایش اهمیت، برجستگی و تاثیر تنظیم رفتاری این وقایع شخصی و قواعد مبتنی بر اجتناب مرتبط با آنها می‌شود. بنابراین این آسایش بلافاصله، اغلب کوتاه مدت است.

۲- زبان و فرهنگ

مربوط به زبان و فرهنگ است. فرهنگ‌ها (بخصوص در غرب) اغلب از زمینه‌های زبان شناختی که کمک کننده کشمکش مداوم برای اجتناب از تفکرات و احساسات ناخوشایند است، پشتیبانی می‌کند. جریان رویدادهای کلامی، با هر پیشرفت فن آوری افزایش می‌یابد.

مواجه سازی و دلیل تراشی بطور مداوم اتفاق می‌افتد و وقایع شخصی، همانند تفکرات و احساسات (مثلا من این کار را انجام دادم، زیرا به نظر می‌رسید که در آن زمان فکر خوبی باشد، یا من در رختخواب ماندم، چون بیش از آن افسرده بودم که بلند شوم)، اغلب به عنوان توضیحات موضوع پذیرفته می‌شوند (والتز و هیز، ۲۰۱۰، ترجمه سیف، ۱۳۹۴؛ توهیگ[۲]  ، ۲۰۰۹).

اجتناب تجربی و آمیختگی شناختی

اجتناب تجربی - اجتناب تجربی در رواندرمانی پذیرش و تعهد

اجتناب تجربی تا اندازه‌ای مبتنی بر آمیختگی شناختی است(هیز و همکاران، ۱۹۹۶ نقل از ایزدی و عابدی، ۱۳۹۱، ص ۵۱). اجتناب تجربی تلاش برای فرار یا اجتناب از شکل، فراوانی یا حساسیت موقعیتی رویدادهای درونی(افکار، احساسات، خاطرات و احساسات بدنی) است(گودیانو، نربرت و هیز، ۲۰۱۰ نقل از ایزدی و عابدی، ۱۳۹۱، ص۵۱).

دو شکل اصلی اجتناب تجربی

  1. بازداری یا فرار
  2. اجتناب موقعیتی

(ایزدی و عابدی، ۱۳۹۱).

اجتناب تجربی، تلاش بیمار در جهت کنترل، جایگزینی یا فرار از وقایع درونی است (هیز، ویلسون و گیلفورد،۱۹۹۶، نقل از عظیمی و خاتمی، ۲۴ فروردین ۹۴). برخی از رفتار‌ها به افراد کمک می‌کنند تا از تجارب خود اجتناب کنند.

عصبانیت، مصرف الکل یا مواد، اجتناب از رفتارها یا محیط‌های خاص، رفتارهای وسواسی، پرهیز از تلاش‌های فعالانه  یا خوابیدن بیش از حد از جمله این رفتار‌ها هستند. تمام این رفتارها برای فرد یک کارکرد دارند: رهایی موقتی از مسائل نامطبوع و ناخوشایند.

توانایی در جهت پیش‌بینی و اجتناب از شرایط ترسناک و دردناک برای زنده ماندن افراد سازگارانه است ودرطول تاریخ به خوبی از انسان محافظت کرده است.

در رویکرد اکت این گونه بیان می‌شود که رفتار زمانی موجب اجتناب تجربی می‌شود که اجتناب و رفتار‌های فرار به صورت کلامی ایجاد شده باشند و این برخلاف مواقعی است که فرد در شرایط غیرکلامی باشد.

متأسفانه اجتناب تجربی موجب می‌شود که ما در کوتاه مدت از تجارب ناخوشایند فرار کنیم اما به احتمال زیاد ما این کار را در آینده نیز تکرار خواهیم کرد و آن را به صورت یک راهبرد مقابله‌ای در می‌آوریم.

اجتناب تجربی به عنوان یک الگوی سخت و بانفوذ رفتاری منجر به محدودیت اختیارات و انتخاب‌های ما می‌شود و افراد را به سمتی سوق می‌دهد که توانایی تجربه کوچکترین تجارب ناخوشایند را نداشته باشند و در بلند مدت مانع تلاش فرد در جهت ارزش‌های زندگیش می‌شود.

برای مثال فرد معتاد به مواد، با مصرف مواد، در کوتاه مدت موفق به اجتناب از احساسات بد می‌شود اما در بلند مدت این رفتار نتایج بسیار منفی و ناگواری برای فرد خواهد داشت(هیز، ویلسون و گیلفورد، ۱۹۹۶، نقل از عظیمی و خاتمی، ۲۴ فروردین ۹۴).

تدوین: مشاور روانشناس محمد رضا خزایی



۱ Gifford

۲ Twohig

۰/۵ (۰ نظر)

همچنین ببینید

مشاور روانشناس محمد رضا خزایی توجه به داشته ها سبب شادمانی و توجه به ناداشته ها موجب غم است همدان مرکز مشاوره حافظ

توجه به داشته ها سبب شادمانی و توجه به ناداشته ها موجب غم است.

توجه به داشته ها سبب شادمانی و توجه به ناداشته ها موجب غم است.

از این متن نمی توان کپی برداشت.